Innovatie & ICT

 

Voor het geven van onderwijs worden vaak ICT middelen ingezet die het betekenisvol leren ondersteunen. Het wordt ingezet om het leerrendement te versterken, het organiseren te verbeteren en het verantwoorden inzichtelijk te maken. Ook wordt ICT ingezet voor de interne en externe communicatie. 

Digitale geletterdheid

Iedereen zal het erover eens zijn dat leerlingen niet alleen ‘gewoon’ moeten leren lezen en schrijven. WijWijzer ziet dit als een belangrijke onderwijsopdracht. Ze moeten ook leren veilig, effectief, kritisch en bewust gebruik te maken van de digitale toepassingen die op dit moment beschikbaar zijn en ze moeten zich voorbereiden op de digitale toekomst: op school, bij een vervolgopleiding, op het werk, als consument, als burger ten opzichte van de overheid en als burgers onder elkaar. Dat betekent o.a. voor onze leerlingen én voor onze medewerkers dat zij continu werken aan hun digitale geletterdheid en alles wat daarbij komt kijken. Hierbij zorgen scholen van WijWijzer voor een goede balans in de actieve verwerking. Zowel digitaal als analoog onderwijs krijgt hierin een plek. Zo blijven onze leerlingen regelmatig schrijven, tekenen, gymmen en bewegend leren om de (fijne) motoriek te stimuleren. 

We hebben er even op moeten wachten, maar de definitieve concept kerndoelen digitale geletterdheid zijn begin schooljaar 2026-2027 gelanceerd. Dat is goed nieuws, want de kerndoelen geven het onderwijs richting in wat van hen wordt verwacht om leerlingen voor te bereiden op de digitale wereld.

De kerndoelen digitale geletterdheid zijn verdeeld in drie domeinen: praktische kennis en vaardigheden, ontwerpen en maken en de gedigitaliseerde wereld. Elk domein beslaat een kerndoel met daarbij behorende subdoelen. De domeinen zijn zo opgesteld, dat ze nauw met elkaar in verbinding staan. De uitdaging is om leerlingen voor te bereiden op een leercultuur van digitale veranderingen, waarbij ze weloverwogen, doordachte keuzes kunnen maken in de digitale wereld. 

Wat is digitale geletterdheid?

Digitale geletterdheid betekent kennis hebben van digitale technologie en digitale media en beschikken over vaardigheden om deze te gebruiken. Het heeft ook betrekking op de wisselwerking tussen digitale technologie, digitale media, de mens en de samenleving en het gaat ook over het vermogen om je als individu aan te passen aan de gedigitaliseerde wereld en controle hierover te hebben.

Binnen het leergebied verwerven leerlingen, ook met specifieke onderwijsbehoeften, kennis van digitale technologie, digitale media en artificiële intelligentie (AI). Ze ontwikkelen praktische ICT-vaardigheden, digitale informatievaardigheden en vaardigheden die hen mediawijs maken. Leerlingen leren bewuste keuzes maken in het gebruik van digitale technologie en digitale media. Ze leren hoe ze digitale technologie en digitale media kunnen benutten om producten te maken, te programmeren en problemen of taken aan te pakken, waarbij ze ook computationele denkstrategieën ontwikkelen. Leerlingen leren om kritisch te kijken naar digitale technologie en digitale media, deze te doorgronden en op basis daarvan hun handelen aan te passen. Ook leren ze dat het mogelijk is om invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van digitale technologie en digitale media.

Wat doen we op alle scholen van WijWijzer

• ICT scan leerlingen basisvaardigheden: In groep 5 t/m 8 wordt een ICT scan afgenomen en geanalyseerd. Er worden lessen gegeven zodat alle leerlingen de basisvaardigheden beheersen als zij de basisschool verlaten (een vergelijkbare scan wordt overigens ook door de medewerkers van WijWijzer ingevuld).

• In alle groepen worden lessen Computational thinking gegeven.

• In alle groepen worden lessen Mediawijsheid gegeven en in de groepen 5 t/m 8 kan worden meegedaan met het landelijke project Mediamasters. 

Projecten op onze scholen

• Een aantal van onze scholen participeert in het App Noot Muis project waarbij digitale geletterdheid geïntegreerd wordt in het taalonderwijs; ofwel we gebruiken de taalmethodes om de (digitale) kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben op te doen om zich vervolgens in de digitale samenleving staande te houden. Online lezen is immers anders dan (lineair) lezen van papier. Dit heeft al geresulteerd in de WikiWijs omgeving App Noot Muis. 

• Op een aantal scholen krijgen leerlingen extra ondersteuning bij de ontwikkeling van 21e eeuwse vaardigheden, plannen en organiseren. Dit is georganiseerd in het kader van een landelijk project (formeel: verbinding po-vo). Dit project is erop gericht de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs zo soepel mogelijk te laten verlopen. 

• De laatste jaren is het verzorgen van Wetenschap en Technologie (W&T) lessen een nieuw onderdeel van het onderwijsaanbod op alle Nederlandse scholen. Bij W&T-onderwijs zijn onderzoeken en ontwerpen de leidende activiteiten. Het begint met het leren kennen van allerlei technische hulpmiddelen, waardoor het onderzoekend en ontwerpend leren wordt gestimuleerd. In dit kader wordt op onze scholen gewerkt met bijvoorbeeld zelf programmeerbare Beebots, LEGO, Green screens en/of andere (digitale) technieken. 

• Op veel van onze scholen zijn digitale leiders. Dit zijn leerlingen die leerlingen en leerkrachten ondersteunen bij de inzet van ICT middelen.

• Een aantal scholen maakt gebruik van de 3D printer.

• Op een groot aantal scholen wordt gebruikgemaakt van de methode Typetuin zodat leerlingen op een speelse manier typevaardig worden.

Hoe hebben wij dit georganiseerd?

Onze scholen werken in de Google Workspace for Education omgeving, in een beschermd domein waarbinnen alle leerlingen een eigen account hebben. Deze omgeving is zo gebruiksvriendelijk en privacyproof mogelijk ingericht (zie: Privacy) en dit houden we continu in de gaten. 

Iedere school heeft een ICT-coördinator. Dit is meestal een leerkracht, die aanvullende scholingen kan doen (post HBO, certified Google teacher, informatievaardigheden, VR, AI etc.). Op iedere school is deze ICT-coördinator een dagdeel per week beschikbaar voor ICT-gerelateerde activiteiten. Deze ICT-coördinatoren ontmoeten elkaar maandelijks om kennis en ervaringen uit te wisselen en gezamenlijke ICT-projecten op te zetten.